4 ΣΤΑΣΕΙΣ ΖΩΗΣ

   Σύμφωνα με την Συναλλακτική Ανάλυση υπάρχουν 4 στάσεις ζωής οι οποίες σχετίζονται με το συναίσθημα και τις συνδυάζει ο άνθρωπος ανάλογα με το περιβάλλον, τα άτομα που συναναστρέφεται και τις καταστάσεις στις οποίες βρίσκεται. Οι συνδυασμοί της αντίληψης που έχουμε για τον εαυτό μας και τους άλλους διαμορφώνουν τις  παρακάτω στάσεις ζωής.

1. ΕΙΜΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (+) / ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (-)

Τα άτομα που υιοθετούν την στάση (+, -) δέχονται τον εαυτό τους όπως είναι αλλά δεν δέχονται τους άλλους. Παρουσιάζουν τάσεις κυριαρχίας, επιθετικότητας και υποτιμούν τους υπόλοιπους. Τα συναισθήματα που τα χαρακτηρίζουν είναι η περιφρόνηση και ο θυμός. Στον εργασιακό χώρο φέρονται ανταγωνιστικά.

2. ΕΙΜΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (+) / ΕΙΣΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (+)

Τα άτομα που υιοθετούν την στάση (+, + ) έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, είναι αισιόδοξα και σέβονται τους άλλους. Τα συναισθήματα τους είναι η χαρά και η λύπη. Στον εργασιακό χώρο είναι συνεργάσιμα, αναλαμβάνουν ευθύνες και ακούν τις απόψεις των άλλων. 

3. ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (-) / ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (-)

Τα άτομα που υιοθετούν την στάση (-, - ) δεν εμπιστεύονται τον εαυτό τους ούτε και τους άλλους. Βρίσκονται σε σύγχυση και παρουσιάζουν συμπεριφορές εγκατάλειψης και παραίτησης. Συχνά υποφέρουν από κατάθλιψη και κατά συνέπεια είναι αντιπαραγωγικά.

4. ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (-) / ΕΙΣΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ (+)

Τα άτομα που υιοθετούν την στάση (-, +) υποτιμούν τον εαυτό τους και υπερτιμούν τους άλλους. Διακατέχονται από συναισθήματα κατωτερότητας και ανεπάρκειας. Συχνά νιώθουν να καταπιέζονται και το κυρίαρχο συναίσθημα τους είναι ο φόβος. Στον εργασιακό χώρο αποφεύγουν τα προβλήματα και δεν αναλαμβάνουν ευθύνες.

   Τα περισσότερα άτομα συνδυάζουν όλες τις Στάσεις Ζωής αλλά εμφανίζουν συχνότερα μια από αυτές και τελικά είναι αυτή που τα χαρακτηρίζει. Προκειμένου όμως να έχουν μια αποτελεσματικότερη επικοινωνία θα πρέπει να υιοθετούν στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους την Στάση Ζωής  ΕΙΜΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ- ΕΙΣΑΙ ΕΝΤΑΞΕΙ.  Το να αισθάνεται ένα άτομο ΕΝΤΑΞΕΙ με τον εαυτό του αλλά και με τους άλλους είναι πολύ σημαντικό τόσο για την ψυχοσύνθεση του όσο και για την εξέλιξη του σε όλους τους βασικούς τομείς της ζωής του.   

   

  

ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΓΩ

   Ο E. Berne όρισε ότι η προσωπικότητα του ατόμου αποτελείται από 3 μέρη που επηρεάζουν τη συμπεριφορά του, ονομάζονται καταστάσεις του Εγώ και το επηρεάζουν καθ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Αυτά τα μέρη είναι : ο Γονέας, ο Ενήλικας και το Παιδί. Ο Berne ανέπτυξε την Συναλλακτική Ανάλυση και υποστήριξε ότι η συμπεριφορά των ατόμων δεν εξαρτάται μόνο από τις συνθήκες αλλά και από τις βιωματικές εμπειρίες κάθε ατόμου.  

Η κατάσταση του Γονέα : το σύνολο των αξιών, κανόνων, γνώσεων, αρχών και παραδόσεων που έχει αφομοιώσει το άτομο στα πέντε πρώτα χρόνια της ζωής του από την οικογένεια, τους συγγενείς, το νηπιαγωγείο κλπ. Διακρίνεται στον Κριτικό Γονέα (που είναι το μέρος της προσωπικότητας που οριοθετεί και ασκεί κριτική στον εαυτό του και στους άλλους) και στον Προστατευτικό Γονέα (που είναι το μέρος της προσωπικότητας που καταλαβαίνει τους άλλους και τους προστατεύει).

Η κατάσταση του Ενήλικα : ξεκινάει από την ηλικία των δέκα μηνών και είναι η προσπάθεια του ατόμου να εξερευνήσει τον εαυτό του χωρίς την βοήθεια των τρίτων οπότε συγκεντρώνει στοιχεία, τα αναλύει και λαμβάνει αποφάσεις.

Η κατάσταση του Παιδιού : είναι η πηγή των συναισθημάτων , της περιέργειας και της διαίσθησης και αποτελεί την αισθητή αντίληψη της ζωής. Διακρίνεται στο Προσαρμοσμένο (που είναι υποχωρητικό αλλά μερικές φορές επαναστατεί) και στο Αυθόρμητο (που είναι χαρούμενο και αγαπητό αλλά μερικές φορές φέρεται εγωιστικά).

  Η κάθε κατάσταση του Εγώ χρησιμοποιείται με διαφορετική συχνότητα ανάλογα με τις συνθήκες της κάθε χρονικής στιγμής. Η ικανότητα του ατόμου να επιλέγει την κατάλληλη κατάσταση ή τον κατάλληλο συνδυασμό αυτών βοηθά στις διαπροσωπικές σχέσεις. Οι δυσλειτουργικές μορφές είναι ο αποκλεισμός (που είναι η συνεχής εμφάνιση μίας ή δύο καταστάσεων του Εγώ εις βάρος των δύο άλλων ή της μίας) και η μόλυνση (ο μη διαχωρισμός των τριών καταστάσεων).

Ο S. Freud ήταν ο πρώτος που έκανε τον τριμερή διαχωρισμό της ανθρώπινης προσωπικότητας και σίγουρα υπάρχει μια διασύνδεση δηλαδή Υπερεγώ- Εγώ- Εκείνο // Γονιός- Ενήλικας- Παιδί. 

Ενδεικτικές λέξεις-φράσεις

Προστατευτικός Γονέας:    άσε με να σε βοηθήσω, θα σε φροντίσω

Κριτικός Γονέας:                 μη , όχι, πρέπει 

Ενήλικας:                             πως;  που;  γιατί; 

Προσαρμοσμένο Παιδί:     φοβάμαι, δεν μπορώ,  επιτρέπεται; 

Αυθόρμητο Παιδί:               θέλω, δώσε μου, τέλεια   

ΠΑΡΑΘΥΡΟ JOHARI

 Οι J. Luft και H. Ingham ανέπτυξαν ένα μοντέλο διαπροσωπικής επικοινωνίας που ονομάστηκε παράθυρο Johari και αποτελείται από 4 μέρη. Το ανοιχτό μέρος του παραθύρου περιλαμβάνει πληροφορίες που είναι γνωστές στο άτομο αλλά και στους άλλους επειδή το ίδιο τις έχει γνωστοποιήσει. Το τυφλό μέρος περιλαμβάνει πληροφορίες που αφορούν στο ίδιο το άτομο αλλά δεν τις έχει συνειδητοποιήσει το ίδιο παρ όλο που οι άλλοι τις γνωρίζουν. Το  μυστικό μέρος περιλαμβάνει πληροφορίες, σκέψεις και επιθυμίες του ατόμου που δεν έχει αποκαλύψει σε άλλους. Το άγνωστο μέρος περιλαμβάνει υποσυνείδητες, ανεκδήλωτες συμπεριφορές του ατόμου. Το ανοιχτό και το τυφλό μέρος δημιουργούν την εικόνα του ατόμου που αντιλαμβάνονται οι άλλοι ενώ το ανοιχτό και το μυστικό αποτελούν την αυτοεικόνα . Όταν το ανοιχτό μέρος αυξάνει σε βάρος του τυφλού και του μυστικού τότε βελτιώνεται η διαπροσωπική επικοινωνία.

 Τα εργαλεία ώστε να επιτευχθεί η σωστή επικοινωνία  είναι η αυτοαποκάλυψη και η επαναπληροφόρηση. Η αποκάλυψη του ατόμου γίνεται με το να πληροφορεί τους άλλους για όσα υπάρχουν στο μυστικό μέρος με αποτέλεσμα να επεκτείνεται το ανοιχτό (που ονομάζεται και "περιοχή ελεύθερης δημιουργικότητας"). Η επαναπληροφόρηση γίνεται μέσω κάθε πληροφορίας που μπορεί να αποβεί χρήσιμη σε ένα άτομο και είναι σχετική με την συμπεριφορά του. Μ αυτό τον τρόπο το τυφλό μέρος μειώνεται, αφού οι άλλοι βοηθούν το άτομο να καταλάβει καλύτερα τον εαυτό του, και  αυξάνεται το ανοιχτό.    

ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η ψυχοπαθολογία συνδέεται με το πολιτισμικό πλαίσιο στο οποίο εκδηλώνεται και γι αυτό υπάρχουν ψυχοπαθολογικά σύνδρομα τα οποία εμφανίζονται σε ορισμένες κοινωνίες.

Χικικομόρι (Xikikomori) :

Είναι μια μορφή κοινωνικής απομόνωσης που την έχει επιλέξει πάνω από 1,6 εκατομμύρια νέων στην Ιαπωνία με βασικότερη αιτία την παρενόχληση και τον δημόσιο εξευτελισμό από συμμαθητές τους.Τα άτομα αυτά αποφασίζουν να κλειστούν στο δωμάτιο τους για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών που μπορεί να διαρκέσει και παραπάνω από μια δεκαετία έχοντας ως μοναδική τους ασχολία το pc. Δεν έχουν καμία επικοινωνία με τους γονείς τους και τα αρνητικά συναισθήματα τους μπορεί να τα οδηγήσουν στο να οργανώσουν ομαδικές αυτοκτονίες διαδικτυακά ή και στο να προκαλέσουν μακελειό με την κατοχή όπλου σε δημόσια κτίρια.

Κόρο ( Koro) :

Είναι ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από ξαφνικό και έντονο φόβο ότι τα γεννητικά όργανα (πέος ή θηλές) θα υποχωρήσουν μέσα στο σώμα και θα οδηγήσουν στον θάνατο. Αποδίδεται στην ιδέα ότι οι ''πρόστυχες'' σεξουαλικές πράξεις (πχ αυνανισμός) διαταράσσουν το Γιν-Γιανγκ, την ισορροπία δηλαδή μεταξύ της θηλυκής και αρσενικής αρχής, που ενυπάρχει κατά την διάρκεια μιας φυσιολογικής σεξουαλικής πράξης. Εκδηλώνεται στην Νοτιοανατολική Ασία και στην Κίνα.

Πιμπλοκτο (Piblokto) :

Η αρκτική υστερία διαρκεί μέχρι και 30 λεπτά όπου το άτομο φωνάζει, σκίζει τα ρούχα του, γίνεται βίαιο και μετά δραπετεύει τρέχοντας γυμνό στο χιόνι. Συνήθως ακολουθούν επιληπτικές κρίσεις και μια περίοδος όπου είναι σε κώμα. Το σύνδρομο αυτό εμφανίζεται στους Εσκιμώους και συνδέεται με την τοξικότητα της βιταμίνης Α και της υπερβιταμίνωσης λόγω συγκεκριμένων τροφών που καταναλώνουν.

Σούστο (Susto) :

Είναι μια αντίδραση τρόμου για τον αποχωρισμό της ψυχής από το σώμα. Εμφανίζεται σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, διαρκεί μέρες ή χρόνια και χαρακτηρίζεται από κατάθλιψη, ανορεξία και αϋπνία.  

Το κοινωνικό/πολιτισμικό πλαίσιο είναι στενά συνδεδεμένο με την ψυχοπαθολογία. Οι αλλαγές οι οποίες συντελούνται σε μια κοινωνία αλλάζουν την ψυχοσύνθεση του ατόμου και δημιουργούν νέα σύνδρομα που πλήττουν την ψυχική υγεία . Τα παρακάτω οφείλουν εν μέρει την ύπαρξη τους στις κοινωνικές- πολιτιστικές αλλαγές και στον σύγχρονο τρόπο ζωής εν γένει.

Η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας

Το σύνδρομο του αιφνίδιου πλουτισμού

Το σύνδρομο της οδικής οργής

Το σύνδρομο της εγκεφαλικής υπερφόρτωσης

Το σύνδρομο της οργής των αιθέρων

7 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 2012

Τώρα που το 2012 έφτασε είναι απαραίτητο να ξεκινήσετε την χρονιά σας με το δεξί....διερωτηθείτε λοιπόν και απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις :

1. Πώς θέλω να νιώθω την νέα χρονιά;

2. Αυτά που επιζητώ είναι εφικτά;

3. Μπορώ να σκεφτώ τα λάθη της προηγούμενης χρονιάς ως μια εμπειρία και να μην τα επαναλάβω;

4. Μπορώ να με συγχωρήσω για όσα ήθελα αλλά δεν έκανα ή για όσα έκανα ενώ δεν έπρεπε;

5. Αν κλείσω τα μάτια και φανταστώ την ιδανική νέα χρονιά θα υποσχεθώ στον εαυτό μου ότι θα βάλω τα δυνατά μου προκειμένου να τα καταφέρω;

6. Θα αποφασίσω να χαμογελάω πιο συχνά και να χαίρομαι την κάθε ημέρα που περνάει;

7. Θα μάθω να διεκδικώ όσα με κάνουν ευτυχισμένο και να απομακρύνω όσα με στενοχωρούν;

Αγαπήστε τον εαυτό σας, αναγνωρίστε τις επιτυχίες σας , αποδεχθείτε τις αποτυχίες σας και αλλάξτε όσα σας κρατούν μακριά από την πραγματοποίηση των ονείρων σας.....ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ..!!!!!

11 ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΙΔΕΕΣ

    Ο Albert Ellis υποστήριξε  πως υπάρχουν 11 παράλογες ιδέες οι οποίες ενυπάρχουν στην δυτική σκέψη και οι οποίες δρουν αυτοπεριοριστικά. Η υιοθέτηση τους οδηγεί σε μία δυσλειτουργική αντιμετώπιση της  πραγματικότητας η οποία αυξάνει το άγχος και τελικά αποτελεί την αιτία των ψυχολογικών δυσκολιών. Σύμφωνα με την γνωστική προσέγγιση αφού η ψυχοπαθολογία είναι αποτέλεσμα παράλογων πεποιθήσεων τότε η θεραπεία περιλαμβάνει προσπάθειες για να αντικατασταθούν από άλλες ορθολογιστικές γνωστικές λειτουργίες. Οι μη ρεαλιστικές πεποιθήσεις είναι οι εξής : 

• Για να αξίζει ένας άνθρωπος θα πρέπει πάντα να είναι ικανός και να επιτυγχάνει σε όλα.

• Είναι απαραίτητο κάποιον να τον εκτιμούν και να τον αποδέχονται όλοι στο περιβάλλον του για οτιδήποτε κάνει.

• Κάθε άνθρωπος μπορεί να βρει την ευτυχία μένοντας αδρανής.

• Κάθε άνθρωπος πρέπει να αποφεύγει τις δυσκολίες προκειμένου να μην έρθει αντιμέτωπος με τις ευθύνες του.

•  Οι άνθρωποι είναι απαραίτητο να βασίζονται σε άλλους και να υποστηρίζονται από κάποιον ισχυρότερο.

• Οι άνθρωποι πρέπει να έχουν τον έλεγχο των πραγμάτων.

• Οι άνθρωποι δεν μπορούν να αποτρέψουν τους εαυτούς τους από το να έχουν κάποια  συναισθήματα.

• Είναι πραγματικά καταστροφικό για έναν άνθρωπο να μην εξελίσσονται τα πράγματα με τον τρόπο που θέλει.

• Υπάρχει μόνο μία σωστή απάντηση σε κάθε πρόβλημα και είναι οδυνηρό αν δεν βρεθεί.

• Η κακοτυχία και η δυστυχία είναι αποτέλεσμα εξωτερικών παραγόντων οι οποίοι δεν μπορούν να ελεγχθούν.

• Τα προηγούμενα γεγονότα στη ζωή ενός ανθρώπου καθορίζουν την τωρινή του συμπεριφορά και δεν του επιτρέπουν να αλλάξει προσέγγιση.  

Οι παραπάνω ιδέες αποτελούν την αιτία πολλών νευρώσεων αφού είναι ιδιαιτέρως ψυχοπιεστικές και για να μπορέσουν να αλλάξουν χρειάζεται η λογική, το χιούμορ, ο σαρκασμός και η σωστή επιχειρηματολογία. 

5 ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΡΟΥΤΙΝΑΣ

       Οι μέρες περνάνε και εσείς νιώθετε στάσιμοι, σαν να βλέπετε καθημερινά το ίδιο έργο. Η λέξη ''βαριέμαι" είναι πλέον η αγαπημένη σας και όταν την χρησιμοποιείτε νιώθετε ότι σας αντιπροσωπεύει απόλυτα. Κάνετε μονολόγους όπου αναρωτιέστε που πήγαν τα χρόνια σας και γιατί οι επιλογές σας δεν σας χαροποιούν πια. Φτάνει όμως, αρκετά πενθήσατε το αδικοσκοτωμένο κέφι σας!....ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΘΕIΤΕ!!!!! Αυτό που φταίει είναι η μονοτονία στην οποία έχετε περιέλθει επειδή η ρουτίνα σας χτύπησε την πόρτα και εσείς της ανοίξατε διάπλατα....ε και κάπου εκεί σας κόπηκε το γέλιο. Διαβάστε λοιπόν τους εξής τρόπους αντιμετώπισης της και πάρτε τις αποφάσεις σας ΤΏΡΑ όχι αύριο!!!

• Σκεφτείτε και σημειώστε μια δραστηριότητα που θα σας ευχαριστούσε πχ ένα σπορ ή μία καλλιτεχνική μορφή έκφρασης, ένα σεμινάριο αυτογνωσίας ή ένα μάθημα μαγειρικής. Μπείτε στο internet και μάθετε όλες τις πληροφορίες που σας ενδιαφέρουν. Καταγράψτε τηλέφωνα και διευθύνσεις και πηγαίνετε να βρείτε τον χώρο που σας κάνει αυτό το" κλικ" και στον οποίο θα χαίρεστε να βρίσκεστε. Γραφτείτε άμεσα και αν δεν έχετε το ακριβές ποσό μαζί σας αφήστε μια προκαταβολή που θα αποτελέσει κίνητρο για να ξεκινήσετε και να μην το αναβάλλετε πάλι.
• Σταματήστε να μπαίνετε μανιωδώς στο Facebook ή στο Twitter και να κατασκοπεύετε τον κόσμο. Η αληθινή ζωή είναι έξω από τον υπολογιστή και όσο και αν αρέσκεστε να βλέπετε που πάει, τι γράφει και με ποιους φωτογραφίζεται το άτομο που σας ενδιαφέρει, δεν προσφέρετε τίποτα στον εαυτό σας πέραν της στενοχώριας και του εκνευρισμού. Προτιμήστε να τηλεφωνήσετε σ ένα φιλικό σας πρόσωπο και να κανονίσετε μία έξοδο έστω και σε ένα συνοικιακό μαγαζί από το να καθίσετε σπίτι και να κλάψετε την μοίρα σας που την βλέπετε αδίκως μαύρη.
• Μην βγαίνετε στα ίδια μέρη συνέχεια γιατί το να ξέρετε κάθε σπιθαμή του μαγαζιού καλύτερα από τον ιδιοκτήτη δεν προσφέρει κάτι στο βιογραφικό σας. Αναζητήστε καινούργια μέρη που ακόμη και η διαφορετική διακόσμηση τους θα σας κεντρίσει το ενδιαφέρον. Τα νέα πρόσωπα γύρω σας και η εναλλακτική μουσική επένδυση θα σας ανανεώσουν. Αν μάλιστα έχετε καταλήξει σ ένα συγκεκριμένο τρόπο διασκέδασης, καλό θα ήταν κάποιες φορές να πάτε στο άλλο άκρο, προκειμένου να κάνετε εκ νέου τις συγκρίσεις σας και σίγουρα να γελάσετε.
• Κανονίστε μικρές αποδράσεις τα σαββατοκύριακα. Πάρτε την παρέα σας και πηγαίνετε μια βόλτα στην θάλασσα ή στο βουνό. Βάλτε την αγαπημένη σας μουσική στο αυτοκίνητο και τραγουδήστε δυνατά. Χαμογελάστε που έχετε την τύχη να κάνετε μια βόλτα ή μια εκδρομή με τους ανθρώπους που αγαπάτε.
• Σταματήστε να θεωρείτε δεδομένα τα πάντα στη ζωή σας. Αλλάζετε εσείς, οι επιθυμίες σας, οι ευκαιρίες σας, οι συνθήκες και οι άνθρωποι γύρω σας λεπτό προς λεπτό. Δεν δικαιολογήστε να είστε οι θεατές της ζωή σας αλλά μόνο οι ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤEΣ.....τολμήστε το λοιπόν!!!!!!!!          

ΛΟΓΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ....ΜΕΡΟΣ 1ο

ALBERT ELLIS (1913-2007 American psychologist)

'' The best years of your life are the ones in which your problems are your own. You don't blame them on your mother, the ecology or the President. You realize that you control your destiny"

'' Acceptance is not love. You love a person because he or she has lovable traits, but you accept everybody just because they are alive and human"

ALFRED ADLER (1870-1937 Austrian psychiatrist & psychologist)

" It is easier to fight for one's principles than to live up to them"

B.F SKINNER (1904-1990 American psychologist) 

'' A failure is not always a mistake, it may simply be the best one can do under the circumstances. The real mistake is stop trying."

CARL JUNG (1875-1961 Suiss psychologist)

" The shoe that fits one person pinches another, there is no recipe for living that suits all cases"

CARL ROGERS (1902-1987 American psychologist)

" The curious paradox is that when i accept myself just as i am, then i can change"

ERICH FROMM (1900-1980 American psychologist)

 '' Only the person who has faith in himself is able to be faithful to others"

G. STANLEY HALL (1844-1924 Experimental psychologist)

'' Every theory of love, from Plato down, teaches that each individual loves in the other sex what he lacks in himself"

OSCAR WILDE (1854-1900 Irish writer and poet)

" What is a cynic? A man who knows the price of everything and the value of nothing"

" Experience is simply the name we give our mistakes"

" Do not afraid of the past. If people tell you that it is irrevocable, do not believe them"

" What seems to us as bitter trials are often blessings in disquise"

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ

   Η αλήθεια είναι ότι η ψυχαναλυτική θεωρία του Freud με βρίσκει σύμφωνη σε πολλά σημεία της και κυρίως όσον αφορά στη θεωρία της προσωπικότητας. Σ αυτή τη θεωρία η προσωπικότητα δομήθηκε και χωρίστηκε σε τρία μέρη δηλαδή στο Εκείνο, το Εγώ και το Υπερεγώ. Το Εκείνο ουσιαστικά αποτελεί το ασυνείδητο κομμάτι του ψυχισμού, είναι το ακαλλιέργητο και το πρωτόγονο με το οποίο γεννιέται ο άνθρωπος. Λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή της ευχαρίστησης και το ένστικτο της καταστροφής. Το Εγώ αποτελεί το οργανωμένο μέρος της προσωπικότητας και λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή της πραγματικότητας. Αναπτύσσεται από τη γέννηση του ατόμου και μετά  προσπαθώντας να συμμορφώσει τις ορμές του Εκείνου στις απαιτήσεις της πραγματικότητας.Το Υπερεγώ περιλαμβάνει τις ηθικές και κοινωνικές αξίες και στοχεύει στην τελειότητα. Αναπτύσσεται στα πρώτα χρόνια της ζωής κατά τη διάρκεια του οιδιπόδειου συμπλέγματος και ολοκληρώνεται σε ώριμη ηλικία. Όταν υπάρχει αρμονική συνεργασία ανάμεσα στα τρία αυτά μέρη τότε το άτομο είναι  καλά προσαρμοσμένο ενώ αν η ισορροπία διαταραχθεί τότε υπάρχει δυσπροσαρμοστικότητα. Ουσιαστικά για να αποφύγει το Εγώ το άγχος αναπτύσσει διάφορους μηχανισμούς άμυνας οι οποίοι είναι ασυνείδητοι και αυξάνουν την προσαρμοστικότητα του ανθρώπου. Το σίγουρο όμως είναι ότι για να μειωθεί το άγχος και να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα είναι αναγκαία η κατά πρόσωπο δράση και όχι η χρήση μηχανισμών που προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση. Η χρήση τους θεωρείται φυσιολογική μόνο όταν δεν αποτελεί τον μοναδικό τρόπο αντιμετώπισης των δυσκολιών. Οι πιο συνηθισμένοι είναι οι εξής: 

 

Προβολή  όπου το άτομο αποδίδει σε άλλους τις μη αποδεκτές προσωπικές του επιθυμίες, τους κατηγορεί για τις δικές του αδυναμίες και τους προβάλλει τις αγχογόνες σκέψεις του. 

Εκλογίκευση όπου το άτομο βρίσκει λογικοφανείς δικαιολογίες για μη αποδεκτές συμπεριφορές κίνητρα ή συναισθήματα.

Απώθηση όπου το άτομο προσπαθεί να κρατήσει τις παρορμήσεις του Εκείνο, που είναι αντικρουόμενες στο Εγώ, μακριά από το συνειδητό. Μ αυτό τον τρόπο οι σκέψεις και τα κίνητρα  παραμένουν στο ασυνείδητο και σχεδόν πέφτουν σε λήθη.

Άρνηση όπου το άτομο αρνείται πως του έχουν συμβεί δυσάρεστα γεγονότα οπότε δεν αποδέχεται την πραγματικότητα.

Παλινδρόμηση όπου το άτομο υιοθετεί συμπεριφορές και συνήθειες που αντιστοιχούν σε μικρότερες ηλικίες κατά τις οποίες δεν αντιμετώπιζε τόσο άγχος.

Ταύτιση όπου το άτομο υιοθετεί τις σκέψεις, τις ιδέες και την συμπεριφορά ενός άλλου σημαντικού προσώπου, προκειμένου να ζήσει την επιτυχία που ανήκει σε εκείνο  και να μην έρθει αντιμέτωπο με την δική του ανεπάρκεια.