Η ανθρωπιστική - υπαρξιστική θεωρία βασίζεται στην άποψη ότι ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να προσδιορίζεται και να εξελίσσεται χωρίς να αποτελεί θύμα του ασυνείδητου ή των περιβαλλοντικών συγκυριών. Αποτελεί δηλαδή μια πιο αισιόδοξη άποψη αφού το άτομο είναι ελεύθερο να καθορίσει ποιο θέλει να είναι και πώς θέλει να ζήσει. Η ανθρωπιστική κατεύθυνση τονίζει τρία χαρακτηριστικά, την πολυπλοκότητα, τη μοναδικότητα και την ικανότητα για ανάπτυξη και ευτυχία που διέπουν την ψυχική ζωή του ανθρώπου.
Ο Abraham Maslow καθόρισε ένα ιεραρχικό σύστημα ανθρωπίνων αναγκών και κινήτρων που απεικονίζονται ως πυραμίδα. Στη βάση βρίσκονται οι πρώτες βιολογικές ανάγκες οι οποίες πρέπει να ικανοποιηθούν όπως είναι η δίψα, η πείνα και ο ύπνος. Στη συνέχεια βρίσκονται οι ανάγκες για ασφάλεια και προστασία, όπως είναι η σταθερότητα και η απελευθέρωση από τον φόβο, οι οποίες μπορούν να ικανοποιηθούν εφόσον έχουν εξασφαλιστεί οι πρώτες . Στο επόμενο επίπεδο ανήκουν οι ανάγκες για συναισθηματική ανταπόκριση και αγάπη από την οικογένεια, τον σύντροφο και τους φίλους. Ακολουθούν η ανάγκη για κοινωνική αποδοχή και αναγνώριση μέσα από την επίτευξη των στόχων και την υπευθυνότητα. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκονται οι ανάγκες για αυτοπραγμάτωση και αυτοπροσδιορισμό μέσα από τη δημιουργικότητα, την αξιοποίηση των εσωτερικών χαρισμάτων και την πληρότητα. Η ψυχική υγεία του ατόμου εξαρτάται από την ικανοποίηση όλων των αναγκών στην ιεραρχία αλλά η προϋπόθεση για μια ευτυχισμένη ζωή είναι η ικανοποίηση των υψηλότερων αναγκών όπου το άτομο αξιοποιεί τις δυνατότητες του στον μέγιστο βαθμό.
Σύμφωνα με την ανθρωπιστική θεωρία τα αίτια μιας ψυχικής διαταραχής δεν βρίσκονται στο ίδιο το άτομο αλλά στην κοινωνία η οποία δεν δίνει την ευκαιρία για αυτοπραγμάτωση. Οι πολιτικές και οικονομικές συνθήκες δεν επιτρέπουν στο άτομο να είναι ουσιαστικά ελεύθερο ώστε να μπορεί να κάνει αυτό που του ταιριάζει καλύτερα. Η διαφορά της από την ψυχαναλυτική και συμπεριφορική κατεύθυνση είναι ότι βασίζεται στην ελεύθερη βούληση και στην προσωπική επιλογή. Η θεραπευτική διαδικασία της θεωρίας οδηγεί στην αυτογνωσία και επικεντρώνεται περισσότερο στο παρόν και λιγότερο στις δυσκολίες του παρελθόντος.
Πώς όμως είναι δυνατόν να επιδιώκουμε την αυτοπραγμάτωση όταν δεν έχουν ικανοποιηθεί όλες οι προηγούμενες ανάγκες; Πώς είναι δυνατόν να έρθει η ευτυχία όταν με την κοινωνικοπολιτική κατάσταση σε πολλές περιπτώσεις δεν ικανοποιούνται ούτε οι πρώτες βιολογικές ανάγκες; Γι' αυτό κάποιες φορές πρέπει να πολεμάμε ώστε να αλλάζουν οι συνθήκες, να βελτιώνονται οι καταστάσεις και να ανατρέπονται οι παγιωμένες θέσεις....!!!!!!!
